{"id":1412,"date":"2019-08-21T14:12:25","date_gmt":"2019-08-21T14:12:25","guid":{"rendered":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/?p=1412"},"modified":"2019-08-22T09:36:55","modified_gmt":"2019-08-22T09:36:55","slug":"how-cave-communications-works","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/2019\/08\/21\/how-cave-communications-works\/","title":{"rendered":"Jak dzia\u0142a \u0142\u0105czno\u015b\u0107 podziemna"},"content":{"rendered":"

W zwi\u0105zku z trwaj\u0105c\u0105 obecnie (20 sierpnia 2019) akcj\u0105 ratunkow\u0105 w Jaskini Wielkiej \u015anie\u017cnej<\/a> w Tatrach postanowili\u015bmy przybli\u017cy\u0107 zagadnienie \u0142\u0105czno\u015bci w jaskiniach.<\/p>\n

\"Thailand
Thailand Heyphone<\/figcaption><\/figure>\n

Ska\u0142y \u015bwietnie t\u0142umi\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 radiow\u0105. Mimo tego \u0142\u0105czno\u015b\u0107 w obr\u0119bie jaski\u0144, kopalni jest niezb\u0119dna.<\/p>\n

T\u0142umienie jest tym wi\u0119ksze im wy\u017csza cz\u0119stotliwo\u015b\u0107, wi\u0119c nie mo\u017cna u\u017cy\u0107 „normalnych” radiotelefon\u00f3w z zakresu UKF. Ich zasi\u0119g mo\u017ce by\u0107 zmniejszony nawet do rz\u0119du metr\u00f3w w zale\u017cno\u015bci od ukszta\u0142towania korytarzy. Tym bardziej mo\u017cna zapomnie\u0107 o u\u017cyciu telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych. Troch\u0119 lepiej zachowuj\u0105 si\u0119 fale kt\u00f3tkie.<\/p>\n

Du\u017co wi\u0119ksze zasi\u0119gi mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 na niskich cz\u0119stotliwo\u015bciach.<\/p>\n

<\/p>\n

Mimo braku \u0142\u0105czno\u015bci groto\u0142azi zaobserwowali \u017ce czasem w jaskiniach mo\u017cliwy jest odbi\u00f3r bardzo silnych stacji radiowych w zakresie fal d\u0142ugich i \u015brednich.<\/p>\n

Jedn\u0105 z pierwszych konstrukcji umo\u017cliwiaj\u0105cych \u0142\u0105czno\u015b\u0107 g\u0142osow\u0105 by\u0142 Molephone skonstruowany przez Boba Mackina w latach ’70. Schemat nie jest dostepny, ale urz\u0105dzenie to dzia\u0142a\u0142o emisj\u0105 SSB na cz\u0119stotliwo\u015bci 87kHz. Anten\u0105 by\u0142a wielozwojowa p\u0119tla o \u015brednicy oko\u0142o 1m.<\/p>\n

Od tego czasu wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego typu urz\u0105dze\u0144 u\u017cywa 87kHz USB (albo DSB). Obecnie najcz\u0119\u015bciej u\u017cywany jest Heyphone i System Nikola. Stosuje si\u0119 moce rz\u0119du 10W. Moc jest ograniczona wag\u0105 sprz\u0119tu, w tym \u017ar\u00f3de\u0142 zasilania.<\/p>\n

Heyphone<\/h5>\n

Heyphone zaprojektowa\u0142 John Heya G3TDZ. Dokumentacja jego jest udost\u0119pniona aby ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 zbudowa\u0107 sobie sam takie urz\u0105dzenie.<\/p>\n

http:\/\/bcra.org.uk\/creg\/heyphone\/index.html<\/a><\/p>\n

http:\/\/bcra.org.uk\/creg\/heyphone\/documentation.html<\/a><\/p>\n

Heyphone by\u0142 u\u017cywany podczas akcji ratowniczej w jaskini Tham Luang Nang Non<\/em> w Tajlandii w 2018 roku.<\/p>\n

https:\/\/hackaday.com\/2018\/07\/11\/ham-designed-gear-used-in-thailand-cave-rescue\/<\/a><\/p>\n

\"Heyphone\"
Heyphone<\/figcaption><\/figure>\n
Systeme Nicola<\/h5>\n

System Nicola zosta\u0142 zaprojektowany przez Grahama Naylora. Urz\u0105dzenie to ma wiele wersji. Ostatnia wersja Mk3 u\u017cywa technik DSP. Dokumentacja wersji Mk2:<\/p>\n

https:\/\/kktj.pl\/K%C4%85ciki\/Techniczny\/system-nicola160mk2<\/a><\/p>\n

https:\/\/pe2bz.philpem.me.uk\/Comm\/-%20ELF-VLF\/-%20ELF-Theory\/-%20CaveTheory\/CaveRadio1\/System-Nicola-Mk2\/<\/a><\/p>\n

\"Systeme
Systeme Nicola Mk2<\/figcaption><\/figure>\n

Polscy groto\u0142azi u\u017cywaj\u0105 tych urz\u0105dze\u0144, najprawdopodobniej w\u0142a\u015bnie w wersji Mk2. Poni\u017cej kadr z filmu „Akcja ratunkowa w Jaskini Nied\u017awiedziej”<\/a>.<\/p>\n

\"\"
Nicola Jaskinia Nied\u017awiedzia<\/figcaption><\/figure>\n
Anteny<\/h5>\n

Pocz\u0105tkowo stosowano wielozwojowe anteny p\u0119tlowe (czyli du\u017ce cewki). Pole magnetyczne z jednej p\u0119tli mo\u017cna odebra\u0107 za pomoc\u0105 drugiej. \u0179r\u00f3d\u0142a podaj\u0105 \u017ce z moc\u0105 rz\u0119du 10W na cz\u0119stotliwo\u015bci 87kHz mo\u017cliwa jest \u0142\u0105czno\u015b\u0107 g\u0142osowa na odleg\u0142o\u015b\u0107 150-180m. Anteny te nadal s\u0105 u\u017cywane do radiolokacji, czyli precyzyjnego namierzania nadajnika znajduj\u0105cego si\u0119 pod ziemi\u0105 np. w celu mapowania jaski\u0144.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Eksperymenty z dipolami ziemnymi wykaza\u0142y \u017ce jest to du\u017co lepsza antena. Z moc\u0105 rz\u0119du 10W na cz\u0119stotliwo\u015bci 87kHz mo\u017cliwa jest \u0142\u0105czno\u015b\u0107 g\u0142osowa na odleg\u0142o\u015b\u0107 ponad 500m (niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105 ponad 800m).<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ciekawostk\u0105 jest \u017ce ko\u0144ce dipola nie musz\u0105 by\u0107 dobrze uziemione. W przypadku braku uziemienia mo\u017cna je zast\u0105pi\u0107 paroma przewodami roz\u0142o\u017conymi na ziemi. W tym wypadku po\u0142\u0105czenie zapewnia pojemno\u015b\u0107 tych przewod\u00f3w do ziemi. Oczywi\u015bcie skuteczno\u015b\u0107 takiej anteny jest mniejsza.<\/p>\n

Wi\u0119cej informacji o dipolach ziemnych: https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Ground_dipole<\/a><\/p>\n

My r\u00f3wnie\u017c u\u017cywamy tego typu anten do eksperyment\u00f3w w zakresie ELF-MF: https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/?s=dipol+ziemny<\/a><\/p>\n

Na cz\u0119stotliwo\u015bci 8.27 kHz nasz sygna\u0142 by\u0142 odbierany w Wielkiej Brytanii (1342km), szczeg\u00f3ly eksperymentu pod tym adresem: https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/index.php\/2019\/03\/03\/nadawcze-proby-z-dipolem-ziemnym-w-zakresie-vlf\/\u00a0 <\/a> Jest to obecnie rekord Polski.<\/p>\n

Inne \u015brodki \u0142\u0105czno\u015bci<\/h5>\n

Poza \u0142\u0105czno\u015bci\u0105 za pomoc\u0105 fal d\u0142ugich stosowana jest r\u00f3wnie\u017c telefonia przewodowa. Mog\u0105 by\u0107 zastosowane dwa przewody, lub jeden i uziemienie.<\/p>\n

http:\/\/radiolocation.tripod.com\/Single-Wire-Telephones.html<\/a><\/p>\n

Wed\u0142ug tvn24.pl<\/a>\u00a0 „W niedziel\u0119 wyruszy\u0142a kolejna grupa ratownik\u00f3w, kt\u00f3ra rozwija w jaskini kabel potrzebny do \u0142\u0105czno\u015bci.”, wi\u0119c najprawdopodobniej podczas akcji w Wielkiej \u015anie\u017cnej wykorzystywana r\u00f3wnie\u017c jest \u0142\u0105czno\u015b\u0107 telefoniczna.<\/p>\n

Podczas akcji ratowniczej w jaskini Tham Luang Nang Non<\/em> w Tajlandii w 2018 roku zastosowano r\u00f3wnie\u017c radia dzia\u0142aj\u0105ce wprawdzie w zakresie UKF, ale u\u017cywaj\u0105ce mesh networking, ka\u017cde radio mo\u017ce po\u015bredniczy\u0107 w przekazywaniu informacji pomi\u0119dzy innymi. Wprawdzie nie dzia\u0142a to przez ska\u0142\u0119, ale zwi\u0119ksza zasi\u0119g \u0142\u0105czno\u015bci w korytarzach.<\/p>\n

https:\/\/cacm.acm.org\/news\/231415-how-software-enabled-the-thai-cave-rescue\/fulltext<\/a><\/p>\n

Profesjonalnie (w kopalniach, w tunelach) cz\u0119sto u\u017cywa si\u0119 \u0142\u0105czno\u015bci w zakresie UKF i kabla promieniuj\u0105cego:<\/p>\n

https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Leaky_feeder<\/a><\/p>\n

Linki<\/h5>\n

„Cave Radio. The Story so Far” John Hey G3TDZ http:\/\/mirror.thelifeofkenneth.com\/lib\/RadCom\/RSGB%20RadCom%202000\/RSGB%20RadCom%202000%2007.pdf<\/a><\/p>\n

Strona Briana Pease, konstruktora wielu urz\u0105dze\u0144 do radiolokacji i komunikacji w jaskiniach http:\/\/radiolocation.tripod.com<\/a><\/p>\n

Artyku\u0142 o technice stosowanej podczas akcji ratunkowej w Tajlandii w 2018 roku https:\/\/www.wired.co.uk\/article\/thai-cave-rescue-boys-news-tech<\/a><\/p>\n

British Cave Research Association Cave Radio & Electronics Group\u00a0 http:\/\/bcra.org.uk\/creg\/<\/a><\/p>\n

http:\/\/www.vollok.nl\/docs\/overview_english.html<\/a><\/p>\n

http:\/\/www.scavalon.be\/avalonuk\/technical\/radio1.htm<\/a><\/p>\n

Autor: Jacek SQ5BPF<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W zwi\u0105zku z trwaj\u0105c\u0105 obecnie (20 sierpnia 2019) akcj\u0105 ratunkow\u0105 w Jaskini Wielkiej \u015anie\u017cnej w Tatrach postanowili\u015bmy przybli\u017cy\u0107 zagadnienie \u0142\u0105czno\u015bci w jaskiniach. Ska\u0142y \u015bwietnie t\u0142umi\u0105 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 radiow\u0105. Mimo tego \u0142\u0105czno\u015b\u0107 w obr\u0119bie jaski\u0144, kopalni jest niezb\u0119dna. T\u0142umienie jest tym wi\u0119ksze im wy\u017csza cz\u0119stotliwo\u015b\u0107, wi\u0119c nie mo\u017cna u\u017cy\u0107 „normalnych” radiotelefon\u00f3w z zakresu UKF. Ich zasi\u0119g mo\u017ce … Czytaj dalej \u201eJak dzia\u0142a \u0142\u0105czno\u015b\u0107 podziemna\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[54,52,53,12],"class_list":["post-1412","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized","tag-87khz","tag-heyphone","tag-nicola","tag-vlf"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.1","language":"pl","enabled_languages":["pl","en"],"languages":{"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1412","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1412"}],"version-history":[{"count":23,"href":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1412\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1442,"href":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1412\/revisions\/1442"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1412"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1412"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1412"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}