{"id":1271,"date":"2019-02-17T20:28:08","date_gmt":"2019-02-17T20:28:08","guid":{"rendered":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/?page_id=1271"},"modified":"2019-02-20T17:48:02","modified_gmt":"2019-02-20T17:48:02","slug":"uniwersalny-nadawczy-autotransformator-antenowy-na-pasma-827khz-136khz-i-472khz","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/klubnl.pl\/wpr\/artykuly\/uniwersalny-nadawczy-autotransformator-antenowy-na-pasma-827khz-136khz-i-472khz\/","title":{"rendered":"Uniwersalny nadawczy autotransformator antenowy na pasma 8,27kHz, 136kHz i 472kHz."},"content":{"rendered":"
    \n
  1. Wst\u0119p.<\/li>\n<\/ol>\n

    Po budowie autotransformatora antenowego na pasma od 472kHz do 10MHz, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 kompromisowej pracy w zakresie 136kHz na rdzeniach ferrytowych, zastanawia\u0142em si\u0119 nad mo\u017cliwo\u015bci\u0105 budowy autotransformatora antenowego umo\u017cliwiaj\u0105cego prac\u0119 od pasma 8,27kHz, a wi\u0119c na fal\u0119 o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 36km (36000m). Du\u017ce powietrzne cewki dopasowuj\u0105ce w zakresach VLF, LF i MF s\u0105 szczeg\u00f3lnie du\u017ce w pasmie 8,27kHz co mocno utrudnia prac\u0119 w terenie. Budowa ma\u0142ego transformatora dopasowuj\u0105cego na rdzeniach ferrytowych wydaje si\u0119 ide\u0105 bardzo atrakcyjn\u0105, tym bardziej \u017ce od kilku lat dost\u0119pne s\u0105 rdzenie ferrytowe produkowane w nowej technologii i o bardzo atrakcyjnych parametrach.<\/p>\n

      \n
    1. Troch\u0119 teorii<\/li>\n<\/ol>\n

      Transformator aby dzia\u0142a\u0142 poprawnie musi mie\u0107 spe\u0142nionych kilka wa\u017cnych warunk\u00f3w jak: odpowiednia \u015brednica drutu nawojowego, napi\u0119cie przebicia i temperatur\u0119 pracy izolacji, musi posiada\u0107 rdze\u0144 o wystarczaj\u0105cej przenoszonej mocy, przenikalno\u015bci i cz\u0119stotliwo\u015bci pracy, warto\u015b\u0107 reaktancji indukcyjnej musi wynosi\u0107 minimum dziesi\u0119ciokrotno\u015b\u0107 transformowanej impedancji oraz odpowiednie prze\u0142o\u017cenie.<\/p>\n

      Warto\u015b\u0107 reaktancji indukcyjnej dla 8,27kHz, gdy chcemy zbudowa\u0107 transformator dla impedancji 50\u2126 wyniesie dziesi\u0119ciokrotnie wi\u0119cej czyli xl=500\u2126, a wi\u0119c warto\u015b\u0107 indukcyjno\u015bci uzwojenia pierwotnego powinna wynie\u015b\u0107 oko\u0142o 9,62mH.<\/p>\n

        \n
      1. Rdzenie<\/li>\n<\/ol>\n

        W pierwszej kolejno\u015bci kieruj\u0105c si\u0119 najni\u017csz\u0105 cen\u0105 zastanawia\u0142em si\u0119 nad zastosowaniem rdzeni o liczbie AL=73 dost\u0119pnych na jednym z chi\u0144skich sklep\u00f3w internetowych. Atrakcyjna cena kusi\u0142a zakupem 10.000 sztuk! Jednak koszty przesy\u0142ki takiej ilo\u015bci kaza\u0142y si\u0119 na tyle wysokie \u017ce pomys\u0142 nale\u017ca\u0142o porzuci\u0107.<\/p>\n

        Nie maj\u0105c wyboru musia\u0142em wi\u0119c kupi\u0107 rdzenie o liczbie AL wynosz\u0105cej kilka tysi\u0119cy, co od razu znacz\u0105co upraszcza\u0142o konstrukcj\u0119 i znacz\u0105co zmniejsza\u0142o rozmiary transformatora. Pe\u0142en optymizmu poszukiwa\u0142em potrzebnych i dost\u0119pnych w Polsce rdzeni, nie przewiduj\u0105c \u017ce mo\u017ce to okaza\u0107 si\u0119 trudne. Pierwszy sklep po z\u0142o\u017ceniu zam\u00f3wienia odpisa\u0142 \u017ce nie sprzedaje klientom indywidualnym. Drugi sklep mimo \u017ce wykazywa\u0142 na swojej stronie internetowej odpowiednie rdzenie, przy pr\u00f3bie z\u0142o\u017cenia zam\u00f3wienia system sprzeda\u017cy \u00a0wykaza\u0142 \u017ce takich rdzeni na magazynie nie ma\u2026 Gdy w ko\u0144cu pewien sklep w Polsce chcia\u0142 sprzeda\u0107 mi potrzebne ferryty to cena ko\u0144cowa okaza\u0142a si\u0119 dwukrotnie wi\u0119ksza ni\u017c za granic\u0105\u2026<\/p>\n

        Najta\u0144szy okaza\u0142 si\u0119 sklep w UK cho\u0107by ze wzgl\u0119du na niski kurs funta. Niestety przy finalizowaniu transakcji okaza\u0142o si\u0119 \u017ce ukrywa\u0142 do ostatniej chwili podatek w wysoko\u015bci 22%…<\/p>\n

        Po kilku dniach przeszukiwania sklep\u00f3w internetowych w poszukiwaniu najlepszej oferty zdecydowa\u0142em si\u0119 na rdzenie B64290-L82-X830 z materia\u0142u N30 o liczbie AL=8700 stosowane do przetwornic w zakresie od 0 do 400kHz. Rdzenie maj\u0105 \u015brednic\u0119 zewn\u0119trzn\u0105 52mm, wewn\u0119trzn\u0105 29,7mm i d\u0142ugo\u015b\u0107 21,3mm. Aby uzyska\u0107 potrzebn\u0105 reaktancj\u0119 500\u2126 potrzebne jest zastosowanie dziesi\u0119ciu rdzeni i nawini\u0119cie dziesi\u0119ciu zwoi.<\/p>\n

          \n
        1. Budowa transformatora<\/li>\n<\/ol>\n

          Uzwojenie pierwotne zawiera 10 zwoi nawini\u0119te drutem 2mm w podw\u00f3jnej izolacji i dodatkowo zaizolowane rurk\u0105 izolacyjn\u0105. Uzwojenie wt\u00f3rne posiada 60 zwoi z odczepami po 10 zwoi. Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na izolacj\u0119 przewod\u00f3w, gdy\u017c na uzwojeniu wt\u00f3rnym wyst\u0119puj\u0105 bardzo wysokie napi\u0119cia. Przy mocy 200W na ko\u0144cu uzwojenia 1:36 b\u0119dzie napi\u0119cie oko\u0142o 7kV !<\/p>\n

            \n
          1. Zastosowanie<\/li>\n<\/ol>\n

            Transformator pracuje poprawnie w prze\u0142o\u017ceniach 1:1, 1:4, 1:9, 1:16 i 1:25. Uzwojenie 1:36 nale\u017cy traktowa\u0107 jako do\u015bwiadczalne i nie nale\u017cy go obci\u0105\u017ca\u0107 du\u017c\u0105 moc\u0105.<\/p>\n

            Transformator nadaje si\u0119 do wykorzystania w pa\u015bmie 8,27kHz:<\/p>\n

            -jako dopasowanie wzmacniaczy audio o impedancji wyj\u015bciowej 2\/4\/8\/16\u2126 do dipola ziemnego. Przy dopasowaniu do anten drutowych nale\u017cy zastosowa\u0107 poprzedzaj\u0105cy transformator na jednym rdzeniu z dziesi\u0119cioma uzwojeniami pierwotnymi i pi\u0119\u0107dziesi\u0119cioma wt\u00f3rnymi (1:25 czyli 2\u2126 do 50\u2126)<\/p>\n

            -dopasowanie do wzmacniaczy radiow\u0119z\u0142owych do anten drutowych i dipoli ziemnych<\/p>\n

            Dla pasm 136kHz i 472kHz transformator nadaje si\u0119 zar\u00f3wno do anten drutowych jak i dipoli ziemnych.<\/p>\n

            Transformator pracuje bardzo dobrze od cz\u0119stotliwo\u015bci 8,27kHz do 500kHz, nie nadaje si\u0119 do wykorzystania dla cz\u0119stotliwo\u015bci powy\u017cej 1MHz, np. pasma amatorskiego 1,8MHz. Dla dopasowania wzmacniaczy audio do dipola ziemnego o impedancji 2\u2126 lub 4\u2126 pracuje od cz\u0119stotliwo\u015bci 970Hz, a wi\u0119c w zakresie ULF!<\/p>\n

            Transformator oczywi\u015bcie nadaje si\u0119 doskonale r\u00f3wnie\u017c do cz\u0119\u015bci odbiorczej.<\/p>\n